بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر
وظایف بخش تحقیقات اصلاح وتهیه بذر
- بررسی مسائل و مشکلات تحقیقات به نژادی برنج در مناطق مختلف کشور، با همکاری بخشهای برنج در مراکز تحقیقات استانها.
- تهیه و تنظیم طرحها و برنامههای تحقیقاتی بر اساس مسائل و مشکلات بررسی شده، و نیاز اقلیمهای مختلف کشور و پیشنهاد آن به شورای تحقیقات موسسه جهت تصویب.
- بررسی و تائید و تعدیل طرحها و برنامه های تحقیقاتی پیشنهاد شده در مورد تحقیقات به نژادی برنج.
- بازدید و ارزیابی طرحهای تحقیقاتی مصوب در دست اجراء با هماهنگی اعضاء شورا.
- مطالعه و ارزیابی گزارشات پژوهشی سالیانه و نهائی.
- بررسی مقالات، نشریات و کتب در مورد تحقیقات به نژادی با هماهنگی شورای انتشارات.
- اجرای طرحهای تحقیقاتی مصوب در مزارع، آزمایشگاههای موسسه یا اراضی استیجاری.
- توسعه و ترویج یافته های تحقیقاتی با همکاری واحدهای ترویج و آموزش کشاورزی استانها.
- تهیه برنامه تکثیر بذور سوپرالیت، الیت و مادری.
- انجام بررسیهای لازم جهت تهیه دستورالعمل کنترل و گواهی بذر.
- همکاری با شرکت تولید و تهیه بذر و نهال و صدور گواهی لازم.
- انجام تجزیههای آزمایشگاهی بذور و صدور گواهی لازم.
- تنظیم اعتبارات و برنامه های مربوط در مورد مزارع سوپرالیت، الیت و مادری.
- بررسی آگروتکنیکی ارقام بومی و واریته های پرمحصول برنج.
آزمایشگاهها:
1- آزمایشگاه کیفیت دانه
یکی از مهمترین آزمایشگاههای موجود در بخش اصلاح و تهیه بذر موسسه تحقیقات برنج کشور، آزمایشگاه کیفیت دانه برنج می باشد. در این آزمایشگاه سالیانه به طور متوسط حدود 1500 نمونه پژوهشی و 500 نمونه ارسالی از دانشگاهها و شرکتهای خصوصی مورد ارزیابیهای کمی و کیفی قرار میگیرد. آزمایشات کیفی شامل اندازهگیری محتوای آمیلوز، تعیین دمای ژلاتینیشدن، قوام ژل و خصوصیات ویسکوزیتی (چسبندگی) میباشد. ارزیابیهای کمی شامل اندازهگیری طول و عرض دانه خام، طول دانه پخته، شکل دانه، میزان ری آمدن و اندازهگیری عطر دانه برنج است.
دستگاههای موجود در این آزمایشگاه به شرح ذیل میباشد:
1) اسپکترو فتومتر 2) حمام آبجوش 3) ترازوی دیجیتال 4) آون حرارتی 5) همزن و هیتر مغناطیسی 6) دستگاه(Rapid Visco Analyzer) RVA 7) فتو ان لارجر (Photo en larger) 8) آب مقطرگیری
اندازهگیری میزان آمیلوز: آمیلوز مهمترین پارامتر شیمیایی دانه برنج است که با بافت و خواص حسی برنج پخته شده ارتباط دارد. تعیین آمیلوز با استفاده از روش کالرومتریک با تشکیل کمپلکس ید- نشاسته انجام میگیرد (juliano, 1990).
اندازهگیری قوام ژل: قوام ژل میزان نرمی یا سختی برنج پخته بعد از سرد شدن را نشان می دهد. اندازه گیری این پارامتر بر پایه قوام ژل برنج سفید در محلول پتاس استوار است (Cagampang, 1973).
اندازهگیری درجه حرارت ژلاتینی شدن: با ارزیابی ارزش قلیای نشاسته دانه برنج که با دمای ژلاتینیشدن رابطه عکس دارد، درجه حرارت ژلاتینی نشاسته محاسبه میگردد. دمای ژلاتینی شدن درجه حرارتی است که نیاز است گرانولهای نشاسته به طور برگشتناپذیری متورم شوند و با مدت زمان لازم برای پخت دانه ارتباط دارد. این پارامتر بر اساس میزان حل شدن دانههای برنج در محیط قلیا و با دادن نمره در تکتک دانهها تعیین میشود (Littele and etal, 1958).
تعیین شکل و میزان ری آمدن دانه برنج: نوع شکل و میزان ریآمدن دانه برنج تاثیر بسزایی در بازارپسندی این محصول دارد. این خصوصیات با اندازهگیری طول و عرض دانه خام و پخته در آزمایشگاه تعیین میگردند (Azeez and Shafi, 1966).
تعیین خواص ویسکوزیتی (چسبندگی): برای ارزیابی کیفیت پخت برنج از شاخصهایی مانند مقدار آمیلوز، درجه حرارت ژلاتینی شدن و قوام ژل استفاده میشود. با این حال ارقام زیادی وجود دارند که از نظر این شاخصها کاملا مشابه هستند اما کیفیت پخت متفاوتی دارند. مطالعات نشان دادهاند که خصوصیات چسبندگی نشاسته نیز در کیفیت پخت ارقام برنج موثر میباشد. این خصوصیت توسط دستگاه RVA مورد بررسی قرار میگیرد (AACC, 1995).
این آزمایشگاه آمادگی دریافت نمونه های برنج اشخاص حقیقی و حقوقی به منظور تعیین درصد خلوص و کیفیت برنج بر اساس تعرفه مصوب را دارد.